راهنمای جامع نگارش پایان نامه از انتخاب موضوع تا دفاع

پایان نامه در واقع پایانی ست برای یک دوره تحصیلی. آخرین کاری که به عنوان یک دانشجو باید انجام شود تا فارغ التحصیل شوید اجرای یک پایان نامه است. چرا پایان نامه اهمیت دارد؟ چون ممکن است اولین و یا آخرین کار تحقیقاتی شما باشد و در طی انجام آن است که شما با روش تحقیق بیشتر آشنا می شوید.

اما مثل هرکار دیگری، سوال اولی که به ذهن فرد می رسد این است که چگونه پایان نامه را شروع کنم؟ سوالی که برای خیلی ها بسیار استرس زاست و تا حد امکان آن را به تعویق می اندازند. اما بالاخره این کار را باید انجام داد، به اصطلاح “قورباغه‌تو قورت بده!”. اما پاسخ این است که مثل هرکار دیگری ابتدا باید در مورد آن اطلاعات کافی داشته باشید و توانمندی هایی کسب کنید سپس کار را شروع کنید. برای اینکه بیشتر در مورد نوشتن پایان نامه بدانید، با ما همراه باشید.

فهرست مطالب

فهرست مطالب

راهنمای شروع و اهمیت پایان نامه در دوره تحصیلی

اینجا لازم است تاکید کنیم که پایان نامه یک کار تحقیقاتی است، چه در مقطع دکترای حرفه ای، چه در مقطع ارشد یا دکترای تخصصی (بالینی و علوم پایه)، از طرف دیگر یک کار آموزشی هم هست یعنی در کوریکولوم اموزشی علوم پزشکی، پایان نامه به عنوان واحد آموزشی آورده شده و نمره ای به آن تعلق می گیرد، هرچند نمره پایان نامه در معدل کل دانشجو محاسبه نمی شود اما باید به حد قابل قبولی رسیده باشد تا قابل ارائه باشد. در مقاطع ارشد و دکترای تخصصی، استخراج مقاله از پایان نامه و پذیرش آن در مجلات علمی قابل قبول برای انجام دفاع از پایان نامه ضروری بوده و بدون آن دانشجو فارغ التحصیل نخواهد شد.

بنابراین شما به عنوان یک دانشجو برای نوشتن و اجرای پایان نامه نیاز به دانستن روش تحقیق و پیش نیازهایی مانند آن دارید. اما نقطه آغاز کجاست؟ در این مطلب باهم مراحل مختلفی را که برای شروع پایان نامه لازم است مرور می کنیم. هرچه بیشتر در این مورد بدانید بهتر از عهده آن برآمده و استرس کمتری خواهید داشت.

مراحل اساسی در نوشتن پایان نامه به چه صورت است؟

در این قسمت تمامی مراحل برای نوشتن پایان نامه را گام به گام توضیح داده ایم:

مرحله اول انتخاب موضوع پایان نامه

به جرات می توان گفت این مرحله بسیار اساسی و از سخت ترین قسمتها است. در این اقیانوس اطلاعاتی که ما در آن زندگی می کنیم، پیدا کردن موضوع مناسب برای پایان نامه کار سختی است اما برای اینکه به این سوال که چگونه پایان نامه را شروع کنم؟ پاسخ بدهیم باید در قدم اول به چند سوال در ذهن خود پاسخ دهید:

  • به چه حوزه ای در علوم زیست پزشکی علاقه دارید؟
  • چقدر در مورد حوزه مورد علاقه خود اطلاعات دارید؟ چقدر در مورد آن مطالعه کرده اید؟
  • آیا در آن حیطه موضوعاتی وجود دارد که خلاقانه تر و با نوآوری بیشتری باشد و کمتر روی آن کار شده باشد؟
  • آیا از نظر اجرایی می توانید موضوع موردنظر را در محیطی که هستید اجرا کنید؟ آیا امکانات و تسهیلات موردنیاز در دسترس شما هست؟

فرض کنید حالا در مرحله ای هستید که حوزه موردنظر خود را پیدا کرده اید، درمورد آن مطالعه کرده اید، و می دانید که در دانشگاهتان امکانات لازم برای کار در آن حوزه وجود دارد، حالا چکار باید بکنید؟ اینجا نوبت محدود کردن موضوع است یعنی باید یک موضوع شفاف و دقیق را از بین موضوعات آن حیطه انتخاب کنید. اما چطور این کار را انجام دهیم؟ چند راه خوب وجود دارد:

اولین توصیه این است که با  متخصصین و اساتید صاحب نظر در آن فیلد مشورت کنید. این افراد بهترین کسانی هستند که هم می توانند در مورد ایده پژوهشی شما نظر بدهند و هم در مورد نحوه اجرا و یا قابلیت اجرای آن کمک کنند.

به غیر از آن شما باید در پایگاه‌های اطلاعاتی مختلف در مورد موضوع موردنظر خود سرچ کنید و مطالعات مشابه قبلی را بخوانید.

مرحله دوم نوشتن پروپوزال تحقیقاتی

برای نوشتن پروپوزال تحقیقاتی شما نیاز به اطلاعاتی دارید که از مطالعات دیگران به دست آورده اید و نیز به اطلاعاتی که از مشورت با اساتید و متخصصین جمع آوری کرده اید. هر پروپوزال تحقیقاتی در واقع یک نوع درخواست اصولی از دانشگاه یا موسسه ای است که قرار است کار شما را تایید کند و بودجه آن را تامین نماید.

مرحله سوم گرفتن موافقت گروه و دانشکده

در این مرحله طرحی که نوشته اید تا به عنوان پایان نامه اجرا کنید، به گروه موردنظر (بالینی یا علوم پایه) تحویل داده و منتظر داوری متخصصین می مانید. در این مرحله داوران احتمالا نظراتی برای بهتر شدن کار به شما خواهند داد که باید آنها را اصلاح کنید و به کامنتهای داوری پاسخ دهید. سپس گروه پروپوزال اصلاح شده شما را برای قسمت پژوهشی دانشکده تان که کارهای مربوط به تصویب پروپوزال های پایان نامه ها را به عهده دارد ارسال می کند. در این مرحله هم یکبار دیگر داوری صورت می گیرد و نظرات داوران برای شما ارسال می شود. اما باید پیگیر باشید و از زمان تشکیل جلسه در دانشکده اطلاع داشته باشید. بعد از این داوری های متعدد، می توانید طرح خود را در سامانه ثبت طرح های تحقیقاتی دانشگاهتان که زیر نظر معاونت پژوهشی دانشگاه است وارد کنید تا بتوانید بودجه طرح را تامین کنید و از همه مهمتر کد اخلاق بگیرید.

مرحله چهارم تصویب پایان نامه و گرفتن کد اخلاق

به این مرحله که می رسید دیگر همه کارهایی که باید انجام می دادید انجام داده اید و حالا طرحی که نوشته اید برای داوران و شورای پژوهشی و متخصصین دیگر ارسال می شود تا نظرات خود را مطرح کنند و سپس آن نظرات برای شما فرستاده می شود تا جواب منطقی و علمی خود را به اصلاحات درخواستی مطرح کنید.

اگر این مرحله به سلامتی طی شود و داوران اصلاحات شما را قبول کنند، طرح شما به کمیته اخلاق دانشگاهتان ارسال می شود تا از نظر کدهای اخلاقی در پژوهش های زیست پزشکی مورد بررسی قرار بگیرند. این مرحله هم داوری سفت و سختی دارد به خصوص در مورد آزمودنی های انسانی. بعد از گذراندن این مرحله دیگر طرح پایان نامه شما تصویب شده وبه شما اجازه داده می شود که کار خود را آغاز نمایید.

مرحله پنجم اجرای کار

حالا میرسیم به اینکه از نظر اجرایی چگونه پایان نامه را شروع کنم؟ این مرحله دیگر به خود شما بستگی دارد که چقدر دقیق و درست کار را انجام دهید. اینجا براساس روش کاری که در طرح اولیه خود نوشته اید و مورد تصویب قرار گرفته است، کار اجرایی طرح را آغاز کرده و با توجه به زمان و هزینه و امکاناتی که در اختیارتان است مدت زمانی طول می کشد تا این مرحله به اتمام برسد.

مرحله ششم تجزیه و تحلیل داده ها

در این مرحله باید داده هایی که جمع آوری شده را وارد نرم افزار آماری مربوطه کرده، کدگذاری نمایید و سپس با کمک مشاور آماری ارتباط بین متغیرها را آنالیز نمایید. سپس نتایج را به صورت جدول و نمودار یا به صورت متنی درآورده و ارائه می کنید. این مرحله اهمیتش در این است که تمام زحمات شما در طول جمع اوری داده ها در این فصل نمایش داده می شود بنابراین باید دقت زیادی به خرج دهید.

مرحله هفتم نوشتن فصل های مختلف پایان نامه و دفاع نهایی

اما در آخرین مرحله باید تمام مراحل قبلی را جمع بندی کنید و به عنوان آخرین مرحله دانشجویی خود از آنچه انجام شده وبه پایان رسیده در حضور داوران تخصصی دفاع کنید. این مرحله مثل رد شدن از آتش است زیرا زحماتی را که در طول این مدت متحمل شده اید حالا باید مورد قبول داوران قرار بگیرد. بعد از اینکه در جلسه دفاع از ایده خود و نتایج به دست آمده دفاع قابل قبولی داشتید، داوران هریک جداگانه به شما نمره ای داده و سپس این نمرات باهم جمع می شوندو به عنوان نمره نهایی شما اعلام خواهند شد.

در اینجا یک نکته وجود دارد و آن این است که اگر تاقبل از جلسه دفاع توانسته باشید مقاله منتج از پایان نامه خود را در ژورنالی معتبر به چاپ برسانید، نمره بالاتری برایتان در نظر گرفته می شود. این مساله در دانشگاههای مختلف با هم متفاوت است، اما دانشجویان دوره دکترای تخصصی (PhD) معمولا بدون چاپ مقاله اجازه دفاع از پایان نامه خود را ندارند.

در بسیاری از دانشگاهها در همان جلسه دفاع، مراسم سوگند نیز برگزار شده و دانشجو رسما فارغ التحصیل می گردد. مراحل نوشتن پایان نامه دشوار نیستند به شرطی که در تمام مراحلی که ذکر شدند، به اندازه کافی وقت برای توانمندسازی خودتان صرف کرده باشید.

چه مراحلی در انتخاب موضوع پایان نامه به شما کمک می کند؟

مراحلی که در انتخاب موضوع پایان نامه به شما کمک می کند:

شناسایی منابع هسته

نخستین قدم در انتخاب موضوع پایان­ نامه، شناسایی منابع هسته (کتاب، مجله و هر منبعی که بیشترین استنادها را به خود اختصاص می­ دهد) است. این منابع معمولا بیشترین تاثیر را در رشته مورد نظر شما دارند. برای یافتن این منابع نیز باید به مطالعات زیادی بپردازید، معمولا در فصل آخر پایان­ نامه­ ها بخشی به نام “پیشنهادهایی برای پژوهش­ های بیشتر” وجود دارد که می ­توانید آن­ها را مطالعه کنید و منابعی که در پایان ­نامه­ های مرتبط با رشته شما ذکر شده است را بررسی کنید.

جستجو در اینترنت

اینترنت کارها را آسان کرده است، تقریبا درباره هر موضوعی می­توانید در اینترنت جستجو کنید و نتایج بی ­نهایتی بدست بیاورید. همچنین برای آگاهی از موضوعات روز رشته شما نیز جستجو در اینترنت یک راهکار مفید است.

شرکت در همایش ها و کنفرانس ها

بسیار مهم است که بدانید در ارتباط با رشته شما چه همایش ­ها و گردهمایی­ هایی برقرار است. شناسایی و بررسی فهرست کنفرانس­ ها و همایش ­های روز در رابطه با رشته شما و موضوعاتی که در این کنفرانس ­ها مورد بحث قرار می­ گیرند نیز می­توانند به انتخاب موضوع پایان­ نامه شما کمک کنند.

دنبال کردن اخبار روز

این را در نظر داشته باشید، بهترین موضوعات معمولا آن­ هایی هستند که بتوانند مشکلی از مشکلات موجود را برطرف کنند یا به پیکره علمی این رشته چیزی اضافه کنند. بنابراین مهم است که همیشه موضوعات و اخبار حرفه و رشته خود را دنبال کنید تا با موضوعات جذاب روز در رابطه با آن آشنا شوید. انتخاب موضوع پایان­ نامه با کمک موضوعات روز می­ تواند تا حدود زیادی تکراری نبودن موضوع پایان­ نامه را نیز تضمین کند.

جستجو در پایگاه ­های مربوط به پژوهش ­های جاری

انتخاب موضوع پایان­ نامه را به مطالعه پایان­ نامه­ ها و مطالعات کشور محدود نکنید، برای انتخاب یک موضوع خوب برای پایان­ نامه باید پا را فراتر قرار دهید و به شناسایی و بررسی پایگاه ­ها و فهرست پایان­ نامه­ های انجام شده در مراکز اطلاعات ملی یا وب سایت­ های دانشگاه­ های معتبر در خارج از کشور بپردازید. منابع استفاده شده در این تحقیقات و پایان­ نامه ­ها نیز می­ توانند ذهن شما را در انتخاب موضوع پایان­ نامه باز کنند.

علاقه ­مند بودن و تسلط به موضوع انتخاب شده

باید به موضوعی که انتخاب می­ کنید تسلط داشته باشید، علاقه­ مند بودن به موضوع نیز یکی از شرایط مهم انتخاب موضوع پایان­ نامه است. توانایی­ های خود از جمله قدرت تجزیه و تحلیل، توانایی تحلیل آماری و توانایی برقراری ارتباط با جامعه ­ی مورد تحقیق را در نظر بگیرید.

 پژوهش پذیر بودن

پایان ­نامه باید کاربردی باشد و بتواند به یک نیاز مهم پاسخ دهد. همچنین امکان استفاده از نتایج آن در کوتاه­ مدت یا میان مدت وجود داشته باشد. همچنین باید بتوان پژوهش ­های بیشتری درباره موضوع انتخاب شده انجام داد.

هدفمند بودن

از انتخاب این موضوع برای پایان ­نامه چه هدفی دارید و به چه نتیجه­ ای می­خواهید برسید؟ بی هدف بودن هنگام انتخاب موضوع پایان­ نامه موجب می­ شود پس از انجام پایان ­نامه از نتیجه­ ی بدست آمده راضی نباشیم.

فراهم بودن اطلاعات مورد نیاز پایان ­نامه

شاید به این فکر کنید که چطور ممکن است برای موضوعی اطلاعات وجود نداشته باشد. اما گاهی ممکن است اطلاعات مورد نیاز برای پایان ­نامه جنبه کاملا شخصی و محرمانه داشته باشند که نتوان آن­ها را از طریق جستجو در اینترنت یا مواردی که گفته شد بدست آورد.

در نظر گرفتن عامل زمان

موضوعی که برای پایان ­نامه انتخاب می­ کنید باید طوری باشد که تحقیق درباره آن تا زمان مشخص شده برای ارائه پایان­ نامه امکان پذیر باشد.

نگذشتن از کنار موضوعات ساده

فکر نکنید موضوعات ساده بی اهمیت هستند گاهی در میان همین مسائل که از نظر شما پیش پا افتاده هستند می ­توانید موضوعات مهمی بیابید.

استفاده از تجربیات شخصی

از تجربه­ هایی که داشتید استفاده کنید و آن­ها را ارزشمند بدانید. یک اتفاق ساده در زندگی شما ­می­ تواند موضوع یک بررسی علمی باشد. پس به دنیای پیرامونتان دقت بیشتری داشته باشید.

وفاداری به تحقیقات پیشین

موضوعی که انتخاب می­ کنید می­تواند ادامه یک تحقیق در گذشته باشد. بنابراین با نگاهی جدید و از زاویه ای دیگر به موضوعات قبلی بنگرید. شاید در دل این موضوعات بتوانید موضوعات جدیدتری بیابید.

تصمیم ­گیری نهایی در انتخاب موضوع

شما تمام مراحل و نکاتی که پیش­تر گفته شد را رعایت کردید و حالا نوبت تصمیم گیری نهایی است. در طی مراحل قبل بهتر است هربار موضوعی مناسب برای پایان­ نامه به ذهنتان رسید را یادداشت کنید. بنابراین در نهایت یک فهرست از موضوعات مختلف با توجه به معیارها و موارد گفته شده خواهید داشت.

این فهرست را با دقت بیشتری بررسی کرده و سبک سنگین کنید. معمولا در این مرحله به موضوعاتی برخورد می ­کنید که امتیاز کافی را از نظر شما برای یک موضوع خوب بودن نمی­گیرند. بنابراین آن­ها را حذف کنید. موضوعات حذف شده معمولا آن­هایی هستند که از نظر شما تحقیق و رسیدن به نتیجه مطلوب در رابطه با آن­ها دشوار است.

در نهایت باید برای شما دو یا سه موضوع باقی بماند. این موضوعات را از لحاظ وجود منابع اطلاعاتی بررسی کنید، حتما در این مرحله با استاد راهنمای خود مشورت کنید تا شما را در رابطه با انتخاب بهترین موضوع راهنمایی کند.

در نهایت می ­توانید به روش ­های زیر موضوع پایان ­نامه را جهت اطمینان از تکراری نبودن بررسی کنید :

  • جستجو در اصلی‌ترین منبع پایان‌ نامه‌های فارسی یعنی وب‌سایت ایرانداک
  • مراجعه به شبکه سیمرغ (نوسا)
  • جستجو در سیستم یکپارچه کتابخانه‌های دانشگاه آزاد اسلامی (سیکا)
  • جستجو در طرح‌های پژوهشی جهاد دانشگاهی

نکات و راهنمایی در مورد نگارش پایان نامه کارشناسی ارشد

  • انجام یک بررسی جامع از نشریات پژوهشی و تحقیقات موجود درزمینه‌ی موضوعات مشابه قبل از ارائه‌ی کارتان، شمارا از بازنگری‌های زمان‌بر رها می‌سازد.
  • به خاطر داشته باشید که چرا می‌خواهید پایان نامه بنویسید و چه کسی یا کسانی آن‌ها را خواهند خواند و از آن استفاده خواهند کرد. شما تز خود را برای اعضای جامعه‌ی رشته‌ی خودتان می‌نویسید، بنابراین توجه داشته باشید که آن‌ها قبل از اینکه تز شمارا بخوانند، از دانش و تجربه‌ی زیادی برخوردار خواهند بود. آن‌ها را با گفتن و نوشتن مطالب غیرضروری خسته نکنید.
  • اگر قبل از شروع تحقیق‌تان یک پرسش پژوهشیِ بی‌نقص را انتخاب کنید، می‌توانید جلوی یاس و ناامیدی را بگیرید و در وقت خود صرفه‌جویی کنید. شاید مهم‌ترین کاری که باید هنگام فراگیریِ نحوه‌ی نگارش پایان نامه‌ی خود فراگیرید این باشد که باید تلاش زیادی را برای طرح پرسش پژوهشیِ بی‌نقص صرف کنید.
  • باکسانی که تز خود را به انجام رسانده و مدرک خود را دریافت کرده‌اند در این خصوص مشورت کنید. نگارش پایاننامه یک فرایند طولانی و خسته‌کننده است و اگر بتوانید از پشتیبانی و مشاوره‌ی افرادی که قبلاً این کار را انجام داده‌اند بهره‌مند شوید، خیلی به نفعتان خواهد بود.

10توصیه ی طلایی برای تسریع نوشتن پایان نامه

نوشتن پایان‌نامه همواره یکی از دغدغه‌های دانشجویان تحصیلات تکمیلی و دکتری  بوده است. در مطلب زیر ده نکته ی طلایی برای پایان سریع و درست پایان نامه برای شما آماده شده است.

خود را در نوشتن غرق کنید

یاد بگیرید چگونه برای جذب منابع مالی پروپوزال بنویسید، بعضی معتقدند نوشتن این پروپوزال‌ها بعد از دوره دکترا مهم هستند. من توصیه می‌کنم شما در این تله نیفتید. نوشتن اینگونه پروپوزال‌ها، مشابه نوشتن پایان‌نامه و یا مقاله علمی‌نیست. جذب منابع مالی از طریق این پروپوزال‌ها این امکان را به شما می‌دهد که هزینه‌های نوشتن پایان‌نامه و دانشگاهی خود را در دوره دکترا پوشش بدهید.

به علاوه، موفقیت شما در جذب منابع مالی می‌تواند به جذاب‌ترین بخش رزومه شما تبدیل شود. برای مثال خیلی از موسسات و سازمان‌های دولتی هستند که الویت‌های پژوهشی مشابه زمینه تحقیقاتی شما دارند، که این امکان را به شما می‌دهند که هزینه‌های نوشتن پایان‌نامه خود را از آن‌ها تامین کنید.

یک مربی قوی پیدا کنید

بیان اینکه این موضوع چقدر مهم است قابل وصف نیست. مربی شما باید کسی باشد که بازخوردهای دقیق و مهمی‌در مورد کارتان به شما ارائه دهد و شما را تشویق کند. مهم‌ترین توصیه‌ای که ما به شما داریم پیدا کردن مربی‌ای است که بازخوردهای مداوم به شما در مورد کارتان بدهد و اینکه بداند چگونه به شما انگیره بدهد که کارتان را سریع‌تر تمام کنید. این مربی می‌تواند از استادان دانشگاه و یا همکارانتان باشد تا دید بی‌طرفانه‌ای داشته باشد نه اینکه مانند یک دوست به شما فقط بگوید همه چیز عالی است.

پوست کلفت شوید و پذیرای انتقادات سازنده‌ی بی‎‌رحمانه باشید

اینکه سال اول کمی‌ناامید شوید موضوع مهمی‌نیست (به خصوص وقتی سال اول دوره دکترا می‌فهمیم شاید قرار نیست جایزه نوبل را ببریم)، اما سریع بر این موضوع غلبه کنید و از آن تجربه کسب کنید. بیشتر اساتید و راهنماها به صورت مفیدی می‌توانند شما را در طراحی روش تحقیق، نوشتن مقاله برای چاپ علمی‌و یافتن منابع مالی کمک کنند. یک جمله ارزشمند قدیمی‌هست که من به دانشجویان و همکاران خودم همیشه گوشزد می‌کنم “همیشه به یاد داشته باشید هرچه معلم سخت‌گیرتر باشد، شما بیشتر یاد می‌گیرید”.

استاد راهنمای مناسب برای نوشتن پایان‌نامه‌ تان انتخاب کنید

یکی از راه‌های پیدا کردن استاد راهنمای مناسب تحقیق از طریق اینترنت و یا مشورت با دانشجویان سال بالاتر در مورد اساتید است. گاهی دانشکده‌ها در این زمینه همکاری می‌کنند و آمار و اطلاعات هر استاد را منتشر می‌کنند. برای مثال اطلاعاتی در مورد میانگین طول مدت فارغ التحصیل شدن دانشجویان آن استاد و یا اینکه نسبت تعداد دانشجویان انصراف داده‌اش چند درصد است.

به نظر من اساتید تازه‌کار که دغدغه‌های دیگری در ابتدای کار دارند و یا اساتید در شرف بازنشستگی که ممکن است توجه و دلسوزی مناسب به کار شما ندارند نباید انتخاب کنید. اینکه شما را آموزش دهند و در طول فرآیند تحقیق تنها نگذارند تمام چیزی است که باید از استاد راهنما بخواهید، پس اگر چنین استادی سخت‌گیر بود از انتخاب او رویگردان نباشید. اساتید راهنما نقش والد برای شما دارند، آن‌ها قرار نیست دوست شما باشند، آن‌ها باید والدین شما باشند!

پروژه‌های تحقیقاتی درسی و دروس اختیاری خود را در راستای نوشتن پایان‌نامه انتخاب کنید

این نصیحت شماره یک من به دانشجویان است. اگر این امکان وجود دارد که مرور ادبیات پروژه تحقیقاتی و دروس آموزشی دکترا را مرتبط با پایان‌نامه خود انتخاب کنید، حتما این کار را بکنید. این کار به شما کمک می‌کند زمان زیادی در شروع پایان‌نامه برای خود ذخیره کنید.

موضوع پایان‌نامه خود را تا جای ممکن خیلی عمیق نکنید

ممکن است شما بخواهید دنیا را نجات دهید، اما آیا می‌خواهید دوره دکترا را ۱۰ سال کش بدهید؟ شما بعد از دکترا هم زمان پژوهش و تحقیق برای نجات دنیا دارید. اگر مصممید برای پایان‌نامه خود جایزه نوبل بگیرید، حتما این کار را بکنید، اما باید برای یک کار طولانی آماده باشید.

ممکن است به نظر برسد این پایان‌نامه‌های ساده و محدود حرف زیادی برای گرفتن نداشته باشد، اما هرچه بیشتر تجربه کسب می‌کنم، کارهای ساده‌ای که قوی انجام شده‌اند بیشتر برایم ارزشمند می‌شوند. به نظرم پژوهشگران فعال در زمینه خود را پیدا کنید و با آن‌ها در مورد نیازها و اولویت‌های تحقیقاتی مشورت کنید.

بپرسید آیا موضوع و تحقیقی هنوز هست که کاری رویش انجام نشده باشد؟ چه موارد و تئوری‌هایی مورد پرسش هستند که لازم باشد روی آن‌ها کار کرد؟ این‌ها راه‌هایی هستند که می‌توانید موضوعات محدود اما مرتبط و ضروری را پیدا کنید. در ضمن این موضوعات در مجلات با استقبال روبرو می‌شوند.

نیمی از دانشجویان دکترا در مرحله “همه کار جز نوشتن پایان‌نامه” هستند

سخت‌کوش بودن و تمام کردن کار دو موضوع اساسی هستند که که دانشجو باید بعد از تمام کردن دروس آموزشی در دکترا انجام دهد. یک لیست و برنامه زمان‌بندی با استاد راهنمای خود تهیه کنید و به آن پایبند باشید، و استاد خود را به آن پایبند نگه دارید. اجازه ندهید خودتان و استادتان از ملاقات‌های منظم قصر در بروید. برای این کار طبق برنامه زمان‌بندی حتما زمان بگذارید.

شب قبل از ملاقات مطالب جدید را برای استاد ایمیل نکنید تا فردا روی آن‌ها به شما بازخورد بدهد. حتما زمان کافی حداقل یک هفته‌ای برای مرور کار قبل از ملاقات به آن‌ها بدهید. آن‌ها مانند شما سرشان شلوغ است و اگر زمان کافی برای مرور کار شما از قبل داشته باشند این کار نتیجه بهتری خواهد داشت.

روی مرحله بعد تمرکز کنید و خودتان را تشویق کنید

این که آیا می‌توانید کل نوشتن پایان‌نامه را انجام دهید و اضطراب نداشته باشید. ممکن است کوه چک‌لیست‌ها و کارهایی که باید انجام دهید شما را بترساند. این در ادامه نکته شماره ۷ است. لیست و برنامه‌ زمان‌بندی آماده کنید و به اولین کاری که باید در لیست انجام دهید توجه کنید. اولین کار انتخاب  اعضای کمیته پایان‌نامه است. این کار را انجام دهید و جشن بگیرید. حالا به سراغ مرحله بعد بروید:

  • پروپوزال/روش تحقیق
  • تصویب پروپوزال
  • پایلوت تحقیق
  • جمع‌آوری داده
  • تحلیل
  • نوشتن، نوشتن و نوشتن با هدف براساس برنامه‌ زمان‌بندی
  • دفاع کردن
  • پایان!

از تعدادی محقق قوی در طراحی روش تحقیق خود کمک بگیرید

این تصمیم حساسی است، انجام دادن درست و به موقع این نکته باعث می‌شود از نوشتن پایان‌نامه خودتان متنفر نباشید. براساس تجربه من ضعیف‌ترین و بی‌معنی‌ترین پایان‌نامه‌ها، روش‌های تحقیق ضعیفی داشته‌اند. اگر کسی در دانشگاه می‌شناختید که بتواند به شما در این زمینه کمک کند، حتما سراغش بروید، اما این فرد باید خارج از کمیته پایان‌نامه شما باشد.

اگر از روش‌های تحقیق ترکیبی استفاده می‌کنید حتما این موضوع مشورت را جدی بگیرید. بزرگترین نقطه ضعف نوشتن پایان‌نامه‌ها روش تحقیق ضعیف است. این یک موضوع فراگیر است پس آن را نادیده نگیرید. اگر نیاز دارید حتما کمک بگیرید. این کار به سریع‌تر تمام کردن نوشتن پایان‌نامه کمک می‌کند و کار شما را مرتبط و چاپ آن‌ را ساده‌تر می‌کند.

کار خود را تبلیغ کنید و در مورد آن با دیگران صحبت کنید

ممکن است این توصیه مرتبط به نظر نرسد. اما من به شما می‎گویم شما این کار را نه تنها در دانشکده خود، که باید در تمام فروم‌های تحقیقاتی، ارائه‌های علمی، موسسات حرفه‌ای و با همکاران هم‌زمینه انجام دهید. در دنیای امروز این کار را با یک وبلاگ خوب هم می‌توانید انجام دهید. این کار باعث می‌شود ارائه قوی از کارتان داده باشید و ممکن است به پیدا کردن شغل در مراحل آخرین پایان‌نامه منجر شود.

خب، بروید و الان این کارها ارا انجام دهید. روی هر مرحله تمرکز کنید و آن را تمام کنید. موفقیت با سخت‌کوشی و ثبات قدم به دست می‌آید. فرق “تقریبا تمام شده” و “به بهترین نحو انجام شده” در تلاش شما است. براساس تجربه من هیچ‌چیزی در این‌راه مهم‌تر از پیگیر بودن نیست. موفق باشید.

دانشجویانی که نحوه‌ی نگارش پایان نامه کارشناسی ارشد را فرا می‌گیرند، نخست این نکته را می‌آموزند که در نگارش پایان نامه، یک پرسش پژوهشیِ اصلی، باید مطرح و پاسخ داده شود. یک پایان نامه‌ی کارشناسی ارشد، تا به این مرحله، مهم‌ترین قسمت از تحصیلاتتان به‌شمار خواهد آمد و طرح یک پرسش پژوهشیِ مرتبط با پایان نامه که نقش ستون فقرات آن‌را ایفا می‌کند، نگارش پایان نامه را از یک کار کسالت‌آور به یک امر حائز اهمیت تبدیل می‌کند.

چگونه نگارش پایان‌نامه می‌تواند مسیر علمی و حرفه‌ای شما را متحول کند؟

پایان‌نامه، نه‌تنها آخرین ایستگاه رسمی دوران تحصیل است، بلکه فرصتی طلایی برای رشد علمی، تقویت توانمندی‌های پژوهشی و اثبات مستقلانه شایستگی‌های دانشجو به حساب می‌آید. با انتخاب دقیق موضوع، تدوین پروپوزال، طی مراحل تصویب و اجرای طرح، تحلیل داده‌ها و در نهایت دفاع علمی از نتایج، دانشجو علاوه بر مواجهه با چالش‌های جدی، مهارت حل مسئله، مدیریت زمان و پژوهشگری را در خود تقویت می‌کند. موفقیت در این مسیر نیازمند برنامه‌ریزی، مشورت با اساتید و پیگیری مستمر است و می‌تواند نقطه عطفی برای ورود قدرتمند به عرصه حرفه‌ای و ادامه فعالیت‌های علمی باشد.

مطالب مرتبط

3 دیدگاه. ارسال دیدگاه جدید

  • محمد رضا
    18 آبان 1403 12:49

    کارتون عالی است” من واقعا ازتون تشکر میکنم.

    پاسخ
  • کار رساله من را به بهترین شکل انجام دادند. تسلط عالی بر نرم افزارها دارند

    پاسخ
  • نگارش مقاله isi واقعا دردسر داشت تا اینکه من دادمش به این تیم و به بهترین شکل انجامش دادند برام” من که خیلی راضی بودم. الان هم دارم باهاشون برای نوشتن مقاله سوم ام مکاتبه میکنم./مرضیه/

    پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست