مراحل مقاله نویسی
تعریف یک مقاله استاندارد چیست و انواع آن کدامند؟
کلمه مقاله برگرفته از کلمه لاتین “exagium” می باشد که در لغت به معنی ارائه یک مورد است. درواقع مقاله نوشته ای طولانیست که پژوهشی را ارائه می دهد و از این طریق حقیقتی را آشکار می سازد و باعث گسترش سطح علم و دانش در حوزه تخصصی خود میشود. به عبارتی شما در هنگام نوشتن یک مقاله، مسئله و فرضیه ای را به وسیله داده های تحقیق و با ترکیب مجموعه ای از حقایق و روش ها و همچنین نظرات شخصی خود، تجزیه و تحلیل می کنید و نتایج آن را در اختیار همگان قرار می دهید. دو راه برای نوشتن مقاله وجود دارد: 1) گردآوری مقاله 2) استخراج مقاله از پایان نامه. که نتایج مقاله در هر دو روش باید طوری باشد که دیگران نیز با استفاده از روش های یکسانی که در تحقیق خود استفاده کرده بودید به همان نتیجه مستخرج شده در مقاله شما برسند. در ذیل به انواع مقالات مختلف از لحاظ ساختار علمی اشاره می کنیم:
مقاله پژوهشی (Original Research Articles)
متداول ترین نوع مقالات که به مجلات معتبر داخلی و خارجی ارسال میشود، مقالات پژوهشی هستند که دلیل محبوبیت آن در جامعه علمی نیز جدید بودن تحقیقی است که در آن انجام میشود. درواقع در این نوع مقاله، پژوهشگر با تجربیات و حاصل تلاش خود اقدام به نگارش مقاله میکند و نتیجهای که از آن حاصل میشود بدیع بوده و در مقالات پیشین وجود ندارد. در این مطلب تمرکز ما روی مجلات پژوهشی خواهد بود.
مقاله مروری (Reviews)
در این نوع مقالات نیز، به تحقیق و تفحص در مورد مطالب و پژوهشهایی که در گذشته صورت گرفته است پرداخته میشود. درواقع مقاله مروری مطلب جدیدی ارائه نمیدهد اما میتواند در تکمیل مطالعات پیشین و همچنین بیان مشکلها و ایرادات آنها و تلاش برای رفع آن و ارائه روش جایگزین کمک کننده باشد. معمولاً مقاله مروری در مجلات علمی ترویجی به چاپ میرسد و طرفداران خود را دارد.
مقاله نظری (Theoretical Articles)
در مقالات نظری معمولاً به بیان یک موضوع خاص پرداخته میشود و با تجزیه و تحلیل آن به نقاط قوت و ضعف آن حیطه به خصوص اشاره میشود؛ و در صورت امکان، روشی جدید برای آن مطرح میشود. مقالات نظری معمولاً کوتاه نوشته میشوند و بیشتر جنبه اطلاع رسانی در مورد یک موضوع تخصصی دارد که در همایش های مختلف و همچنین مجلات علمی تخصصی میتوان به وفور مشاهده کرد.
چاپ مقاله در مجلات معتبر علمی چه مزایایی دارد؟
چاپ یک مقاله علمی پژوهشی ناب در مجلات بینالمللی یا داخلی معتبر مزایا و امتیازات زیادی را برای دانشجویان و اساتید به ارمغان میآورد که بهوسیله آن میتوانند به موفقیتهای زیادی برسند و در حوزه تخصصی خود پیشرفتهای زیادی داشته باشند به همین دلیل است که پژوهشگران برای نیل به این امتیازات تلاشهای زیادی در این زمینه میکنند و سعی در پذیرش و چاپ مقاله خود در یکی از مجلات معتبر دارند. در ذیل به برخی از این امتیازات اشاره می کنیم:
امکان اخذ بورسیه تحصیلی جهت تحصیل در دانشگاه های معتبر سراسر دنیا
امکان به عضویت درآمدن در بنیاد علمی نخبگان
امکان اخذ پروژه های علمی با هزینه های بسیار بالا و کسب درآمد
ارتقای شغلی و افزایش حقوق برای اساتید
قبولی آسان تر در مصاحبه دکتری
اخذ امتیازات مربوطه در دفاع از پایان نامه در مقطع دکتری و کارشناسی ارشد
ایجاد حس اعتماد به نفس و تبدیل شدن به یک صاحب نظر در حوزه تخصصی مربوطه
ثبت پژوهشها و تحقیقات به نام نویسندگان ونگارش مقاله را چگونه شروع کنیم؟ مراحل آن کدامند؟
قبل از شروع به نوشتن مقاله، بایستی در مورد یکسری موارد تأمل کنید و تصمیم بگیرید. برای مثال در ابتدا باید هدف خود از نگارش مقاله را مشخص کنید و از خودتان بپرسید که به چه دلیل میخواهید مقاله بنویسید و مخاطبان احتمالی مقالهتان چه کسانی خواهند بود. بعد از آن به انتخاب مجلهای که میخواهید مقاله شما در آن به چاپ برسد فکر کنید و یک انتخاب هوشمندانه انجام دهید. سپس طبق معیارها و قوانینی که در قسمت راهنمای نویسندگان مجله وجود دارد پیش بروید. پس از آن به چند نمونه از مقالات چاپ شده در مجله موردنظر رجوع کنید تا از آن ها در ساختار و بخشهای مختلف مقالهتان پیروی کنید. در انتها زمانی که شکل کلی مقاله و نتایج و تحقیقات آن در ذهن شما شکل گرفت نگارش آن را طبق مراحل زیر آغاز کنید:
عنوان
عنوان، معرف مقاله است و باید طوری انتخاب شود که ایده اصلی مقاله را بیان کند. دقت داشته باشید انتخاب یک عنوان مقاله جذاب و گویا در دیده شدن مقاله شما بسیار موثر است. برای اینکه بتوانید یک عنوان خوب برای مقاله تان انتخاب کنید، آن را به چشم تنها فرصتی بنگرید که باعث جلب نظر داوران و مخاطبان خواهد شد. عنوان مقاله باید کوتاه، گویا و شفاف بوده و دارای ویژگی های زیر باشد:
پوشش دادن سوالات یا فرضیه های موجود در مقاله
حاوی کلمات کلیدی برای جستجوی بهتر و راحت تر
کوتاه و گویا بوده و حداکثر 12 الی 15 کلمه باشد
نشان دهنده هدف اصلی مقاله باشد
در صورت امکان از کلمات اختصاری در آن استفاده نشود
بهتر است به صورت یک عبارت غیرسوالی باشد
چکیده
چکیده نیز همانند عنوان مقاله، وسیلهای در جهت تبلیغ مقاله شماست. در اکثر سایتهای مجله، مخاطبان با مطالعه قسمت چکیده تصمیم به خریداری آن میکنند. در چکیده باید به این موضوع اشاره کنید که شما چه کاری انجام دادید و یافتههای مهم تحقیقتان کدامند. درواقع میتوان گفت قسمت چکیده، نمونه کوچک شده و فشرده کل مقالهتان است زیرا قسمتهای مختلف مقاله مثل اهداف، فرضیهها، نتایج و تحقیقات مقاله را باید به صورت خلاصه وار در چکیده بیان کنید. درست است که چکیده در ابتدای مقاله قرار میگیرد و اولین مطلبی است که مخاطب آن را میخواند اما دقت کنید که چکیده را باید بعد از به اتمام رسیدن کل مقاله نگارش کنید. ویژگیهای یک چکیده خوب به شرح زیر است:
بیان شفاف و واضح نتایج و پژوهش های تحقیق به صورت مستقیم
در صورت امکان از کلمات اختصاری در آن استفاده نشود
نوشتن آن در قالب یک بند معمولا با تعداد کلمات بین 100 تا 250 کلمه
عدم استفاده از عبارات اضافی مانند: “ناگفته نماند که…” “بنابراین نتیجه می گیریم که…”
پاسخ به دو سوال: چه کاری انجام شده و یافته های عمده آن کدامند
کلمات کلیدی
کلمات کلیدی معمولاً بلافاصله بعد از چکیده قرار میگیرند و نقش مهمی در دیده شدن مقاله شما در جستجوهای اینترنتی ایفا میکند. کلمات کلیدی بسته به حجم مقاله شما در 5 الی 7 واژه آورده میشوند. درواقع این کلمات در حکم برچسب یا هشتگ برای مقاله شما هستند. توصیه میشود برای انتخاب آنها به قسمت چکیده و مقدمه مقاله خود رجوع کنید زیرا معمولاً مطالب مهمی در این دو بخش گنجانده شده است. برای نوشتن واژگان کلیدی مناسب ابتدا باید مفهوم و مقصود مقاله به درستی درک شده و سپس در قالب چند واژه یا عبارت کوتاه بیان شوند.
مقدمه
مقدمه شما باید طوری نوشته شود که وقتی مخاطب آن را مطالعه میکند، به ارزش مقاله شما پی ببرد و اهداف و نتایج پژوهش شما را بشناسد. درواقع دلایل به وجود آمدن مقاله در این قسمت مورد بحث قرار میگیرد. بهترین زمان برای نوشتن مقدمه زمانی است که ساختار مقاله تکمیل شده، گزارشها استخراج و نتایج گرفته شدهاند. بهتر است در نگارش مقدمه اشارهای نیز به تحقیقات پیشینی که در حوزه تخصصی مقاله شما صورت گرفته است اشارهکنید و سپس مخاطب را به پیشرفته ترین روشی که شما در مقالهتان به کار برده اید هدایت کنید. به طور کلی اگر بخواهیم مقدمه را به سه قسمت تقسیم کنیم مواردی که در این قسمتها شرح داده میشود عبارتاند از:
قسمت اول: معرفی مسئله یا فرضیه تحت بررسی
قسمت دوم: پیشینه تحقیق
قسمت سوم: عرضه و ارائه روش به کار برده شده در تحقیق
روش تحقیق
این قسمت از مقاله جایی است که به وسیله آن میتوان میزان اعتبار مقاله را سنجید زیرا در این بخش به شرح روشهای استفاده شده برای رسیدن به نتیجه مقاله، نمونههای مورد بررسی، چگونگی نمونه گیری، جامعه هدف، مراحل اجرائی پژوهش و نحوه تجزیه و تحلیل دادهها پرداخته میشود. افعالی که در این قسمت نوشته میشود معمولاً باید با زمان گذشته باشد و اطلاعات مفید و کافی در اختیار مخاطب قرار دهد همچنین روش های استفاده شده باید به نحوی باشد که دیگران نیز با استفاده از آنها به نتایج یکسانی دست پیدا کنند. اگر بخواهیم بخش روشهای مقاله را به دو قسمت طبقه بندی کنیم به شرح زیر خواهد بود:
قسمت اول: شرح اطلاعات و ورودی های نتایج مانند: محاسبات، آزمایش ها، موادها و ابزارها، مدلسازی ها و…
قسمت دوم: روش های انجام پژوهش مانند: حل محاسبات ریاضی، روش های انجام آزمایش ها و…
یافته
در این قسمت از مقاله با استفاده از نمودارها و جداول به شرح نتایج حاصل از تحقیق پرداخته میشود. به این نکته دقت شود که در قسمت روشها (قسمت قبلی) اشارهای به یافتهها و نتایج نمیشود بلکه در قسمت یافتهها است که خروجیها و نتایج مقاله و تحلیل ما از آنها ارائه میشوند. در طراحی جداول و نمودارهای مقاله به نکات زیر دقت داشته باشید:
علائم و اختصارات رقم و جدول باید بی نیاز از توضیح باشند.
پرهیز از طرح های شلوغ و استفاده از سه یا چهار مجموعه داده برای هر تصویر
عدم استفاده از جداول طولانی
اگر رابطه ای بین نمونه هایتان وجود ندارد از نمودارهای ستونی استفاده کنید.
نتایج کلیدی مطالعه باید با کلمات روان و دقیق و بدون بزرگ نمایی ذکر شود.
کلیه جداول و شکل ها به ترتیب و پشت سر هم شماره گذاری شوند. مثلاً جدول 1 ،جدول 2 ،جدول 3 و…
جدول یا شکل باید از متن مقاله مستقل بوده و بدون مراجعه به متن قابل فهم باشند.
بحث و نتیجه گیری
شاید آسان ترین قسمت در نگارش مقاله بحث و نتیجه گیری باشد اما در بیان و روی کاغذ آوردن آن، سخت ترین قسمت است. بسیاری از مقالات به دلیل ضعف نگارش این قسمت ریجکت میشوند. دلیل آن نیز این است که اکثر پژوهشگران به بیان مجدد نتایج و دادههای خود میپردازند و یا چکیده را با زبانی دیگر مینویسند در حالی که در این قسمت باید مطالعه خود را با سایر مطالعات انجام شده گذشته مقایسه کنید و مخاطب را متقاعد کنید که سخن شما صحیح یا بهتر است البته این بدان معنا نیست که به سخنان مخالف بی اعتنایی کنید. درواقع شما در قسمت بحث و نتیجه گیری باید به سوالات زیر پاسخ دهید:
چرا این پژوهش مهم است؟
چطور این پژوهش مطالعات قبلی را بازگو میکند و با آنها در ارتباط است؟
محدودیتهای طراحی پژوهش چه چیزهایی هستند؟
چه پیشنهاداتی برای مطالعات آتی در موضوع پژوهش آتی وجود دارد؟
آماده کردن فهرست منابع
در انتهای مقاله خود باید کلیه منابعی که در تحقیق مورد استفاده قرار گرفته اند، به شیوه ای مطلوب ذکر شوند. بهترین کار این است که به نمونه مقالاتی که در مجله انتخابی شما چاپ شده اند رجوع کنید و نوع رفرنس دهی را در آن ها مشاهده کنید زیرا هر مجله در سایت خود، رفرنس دهی خاصی را ارائه می دهد. در صورت استفاده از موارد زیر باید به ذکر منبع مورد نظر اشاره کنید:
استفاده از اندیشه ها و نکته نظرات دیگران
استفاده از نظریه، روش، داده مورد بحث دیگران
نقل قول هایی که مستقیما داخل گیومه آورده می شود
چه دانشجوی دکتری باشید چه یک پژوهشگر، زمان برایتان ارزشمند است. نگارش و چاپ مقاله گاهی ماهها و حتی سالها طول میکشد. با استفاده از خدمات مشاوره رایگان موسسه علمی پژوهشی ایرساگستر میتوانید برای راهنمایی سفارش مقاله در همه مراحل فرآیند انتشار با کارشناسان ما مشورت کنید. پس از ثبت سفارش مقاله، متخصصین ما مقاله شما را مرور میکنند و نظرات سازندهای را ارائه می دهند، تا بتوانید مقاله خود را قبل از ارسال به مجله مورد نظر بهبود ببخشید. متخصصان موسسه علمی پژوهشی ایرساگستر برای تعیین مناسبترین ژورنالها، ویرایش مقاله قبل از ارسال و پشتیبانی پس از ارسال به مجله با شما همکاری خواهند کرد.